Castrol desteği ile kurulan Castrol Rankings sitesi, 5 büyük ligdeki oyuncuların performanslarını istatistik ve saha içi katkılarını birlikte hesaplayarak değerlendiren, böylece oyuncuların farklı liglerde bile olsalar, karşılaştırmalı performanslarını ölçmeye çalışan bir değerlendirme sitesi. Futbolda, Amerikan temelli sporların aksine istatistikler tek başına oyuncu performansını değerlendirmek için yeterli olmuyor. Hatta futbolda, kariyerini topsuz oyun becerisi ve pasif dağılımdaki rolleri üzerinden kuran onlarca yıldız oyuncu var. Bu sitede geliştirdikleri algoritma işin bu bölümünü de istatistiklerle harmanlamaya çalışıyor. Kişisel kanaatim, yaptıklarının öncü ve farklı biri çalışma olduğu yönünde fakat futbolcuyu değerlendirmek için tek ve mutlak metod olmaktan da bir o kadar uzak bir yöntem, zaten tahminimce futbol hiç bir zaman ESPN ekran altı istatistiklerine indirgenemeyecek bir oyun olarak kalacak.
Aynı sitede benzer bir çalışma da 2010 Dünya Kupası'na katılan takımlar için yapılmış. Her takımın sırayla, gruptan çıkma, çeyrek final, yarı final ve şampiyonluk şansları hesaplanmış. Ben hepsine bakmadım sadece daha önce bu kupayı kazanmış takımların şanslarını inceledim.
ALMANYA (1954-1974-1990)
İNGİLTERE (1966)
İTALYA (1934-1938-1982-2006)
BREZİLYA (1958-1962-1970-1994-2002)
URUGUAY (1930-1950)
ARJANTİN (1978-1986)
FRANSA (1998)
Görüldüğü gibi kupayı daha önce kazanan ağır toplara -Brezilya dışında- pek şans verilmemiş. Hatta daha 10 sene öncesinin en güçlüsü Fransa'nın değil final, gruplardan çıkma şansı bile sadece %59. Niye mi dersiniz? Bu turnuvada hiç başarısı olmayan ama bu senenin gizli favorisi sayılan İspanya yüzünden olmasın?
Dünya Kupası, bilindiği gibi ilk kez 1930 yılında düzenleniyor. Avrupa katılımı olarak fakir diyebileceğimiz, ve dönemin şartlarının gerektirdiği üzere şimdikinden farklı bir düzenlemeye sahip olan bu turnuvayı evsahibi Uruguay kazanıyor. Kupanın ismi, yaratıcısı olan FIFA başkanının ismini onulandırmak amacıyla, 1946 yılında Jules Rimet Kupası olarak değiştiriliyor. Zaman içinde birçok uygulama değişikliğine uğruyor kupa, ancak 40. yılında, kurallar gereği, 3 kez kazanan ilk ülke olan Brezilya’nın müzesine bir daha ayrılmamak üzere gidiyor.
1980 yılında ise, Dünya Kupası’nın 50 yıllık geçmişi, Copa de Oro de Campeones Mundiales (Mundialito) adı altında bir turnuva ile şereflendirmeye karar veriliyor. Kupanın ilk sahibini bulduğu şehir olan Montevideo’da (Uruguay) o yıla dek kazanan 6 ülkenin katılımı ile gerçekleşmesi planlanan turnuvaya, 1960 şampiyonu İngiltere, gitmeyi reddediyor. Asal sayı karşıtı organizatörler, kupanın 6 takımla katılımının şart olduğuna, dolayısıyla İngiltere’nin yerine başka bir ülke takımını turnuvaya katmaya karar veriyor. Aday olarak, 1980 yılına kadar 2’şer kez final oynayıp kaybeden 3 ülke takımı var: Macaristan, Çekoslovakya ve Hollanda. (Bunlara ek olarak İsveç, 1 kez gümüş madalya ile yetinmek zorunda kalmış.) Dünya Kaybedenler Kupası’nın en büyük 3 adayından Macaristan ve Çekoslovakya’nın ne suçu var bilemiyoruz, ancak bu 3’lü arasından, son 8 yıla futboluyla damgasını vurmuş olan Hollanda Milli Takım çağrılıyor. Toplam 6 takımdan, 2 grup oluşturuluyor: Uruguay, Hollanda ve İtalya’dan oluşan A Grubu, ve Arjantin, Brezilya ve Batı Almanya’nın oluşturduğu B Grubu. Maçlar şu skorlarla tamamlanıyor:
A Grubu: Uruguay – Hollanda: 2-0 Uruguay – İtalya: 2-0 İtalya – Hollanda: 1-1
B Grubu: Arjantin – B.Almanya: 2-1 Brezilya – Arjantin: 1-1 Brezilya – B.Almanya: 4-1
Açılış seremonisi ve şampiyon Uruguay'ın tüm golleri
Bu sonuçlardan sonra ortaya çıkan finalde, 10 Ocak 1981 günü Uruguay, Brezilya’yı 2-1 yenerek kupayı müzesine götürüyor. Goller Barrios (Uruguay-50’), Socrates (Brezilya-62’), ve Victorino (Uruguay-80’)’dan geliyor. Böylece Uruguay, Mundialite Kupası’nı kazanarak, bir nevi, Jules Rimet kupasını uzun dönemde 2-0’dan 3-2 müzesine götüren Brezilya’ya karşı rövanşı almış oluyor. Jules Rimet Kupası ile karşılaştırdığında değeri devede kulak olan bu kupa, Uruguay’ın uzun süredir hasret olduğu –ve tahminimce uzun süre daha hasret kalacak olduğu- bir Dünya Kupası için bir teselli ikramiyesi oluyor.
Kupa, Rodolfo Rodriguez'in ellerinde yükselirken
Kupadan akılda kalacak ilginç bir not ise, iki Avrupa ülke takımı arasında yapılan tek maç olan İtalya-Hollanda maçını sadece 15bin seyirci izlerken, diğer maçlara gelen seyirci ortalamasının 60 bin civarında olması. Bir enteresan nokta daha, Uruguay’ın Mundialito’daki teknik direktörünün (Roque Maspoli), 1950 finalinde Brezilya’yı aynı skorla yenip kupayı müzesine götüren takımın kalecisi olması.
Kupada Passarella, Ardiles, Kempes, Socrates, Baresi, Ancelotti, Tardelli, Jol, Van Bruekelen, Briegel, Schumacher, ve o zamanlar gencecik bir fidan olan Maradona gibi birçok yakından tanıdığımız isim de yer alıyor. Ne kadar şaşaalı ülke isimlerine ev sahipliği yapmış olsa da, kupayı -daha doğrusu kazananın 50 senelik şerefi şıp diye hakedişini- anlamsız kılan bir yan var; aynen, sezonluk başarıyı ortaya koymaktansa, sponsorlara para kazandırma amaçlı bir şov maçı olan Süper Kupa, veya zamane Cumhurbaşkanlığı Kupası gibi. Yoksa o güne kadarki kupaların altında imzası olan Stabile’nin, Ademir’in, Cruyff’un, Pele’nin, Beckenbauer’in, Garrincha’nın, Moore’un, Meazza’nın, ve nicelerinin yer almadığı Dünya Kupası - 50 Yılın En Büyüğü'nden ben ne anladım ki?
